logo
Instagram
Top

CHILL THE F*CK OUT: deel 2

Dit artikel is in samenwerking met EVAA Coaching

Onzekerheid, stress, angst, vermoeid; lage emoties die de laatste tijden veel te veel levens besturen en daardoor burn outs en depressies veroorzaken. Zelfs bij jongeren en jongvolwassenen, wist je dat 1 op de 5 jongeren symptomen vertoont van een burn-out? Wat is het verband tussen deze burn outs/ depressies en de maatschappelijke druk? En wat kunnen we eraan doen om het te voorkomen of eventueel te bestrijden?

Wij gingen rond de skype tafel met professionals om hun de oren van het lijf te vragen over hoe dit precies allemaal zit en hoe we die maatschappelijke druk naast ons kunnen neerleggen. 
Welkom bij het tweede deel van CHILL THE F*CK OUT!
Een burn-out, wat is dat nou eigenlijk?
Wanneer je burn-out bent dan is je lichaam met een lastig woord ‘neurohormonaal ontregelt’. Dat wil zeggen dat je bepaalde processen in je lichaam ontregelt zijn. Dit komt omdat je constant te veel van je lichaam hebt gevraagd, zonder dat je lichaam de tijd kreeg om weer te kunnen herstellen.
Er werd altijd gezegd dat dit werk gerelateerd zou moeten zijn, maar dit is niet het geval. Je kan ook in je privésfeer teveel hooi op je vork nemen, waardoor je thuis niet de kans krijgt om voldoende te ontspannen en te herstellen van alle stress die je ervaart.
Hoe ontstaat een burn-out?
De aanloop naar een burn-out kan heel verschillend zijn. Sommige mensen doen er 10 jaar over om uiteindelijk burned-out te raken, maar bij anderen kan het binnen een half jaar gebeuren. Het begint altijd met een herstel tekort. In de eerste fase ben je vermoeid. Wanneer je niet de kans krijgt om genoeg bij te slapen en te rusten raak je overbelast. Als je dan toch doorgaat en op hetzelfde niveau blijft presteren zal je stressklachten gaan ontwikkelen. Dan komt er een kantelpunt. Als je nu namelijk nog doorgaat verandert je stresssysteem. Het wordt moeilijker om te herstellen en je fitter te gaan voelen. Het is namelijk een proces dat zichzelf in stand houdt.

Ik zal je een voorbeeld geven. Je ervaart door school en examens veel stress. Door het verhoogde niveau van stresshormonen ben je aan het einde van de dag wel vermoeid, maar lukt het niet om te slapen. Wat ervoor zorgt dat je niet kunt herstellen van je dag. Dit is een negatieve spiraal waar je moeilijk uitkomt. Het houdt zichzelf in stand, ook al zijn je examens voorbij. Dit kan doorgaan totdat je stresssysteem het opgeeft, dat is het tweede kantelpunt. Dan maakt het eigenlijk al niet meer uit hoe je klachten zijn ontstaan. Want de hardware van je lichaam is aan het haperen. Dit wordt een burn-out genoemd.

Wat zijn de symptomen?
Wanneer je overspannen bent dan merk je dat het voorste gedeelte hersenen minder goed gaat functioneren. Je krijgt bijvoorbeeld concentratie of geheugenproblemen en je kan minder goed relativeren. Ook ben je emotioneler, somber, minder zin in activiteiten en meestal erg moe. Lichamelijk heb je vaak veel spanning (je voelt je gejaagd of haastig) en krijg je last van je nek, schouders of rug. Maar soms ook darmklachten of hartkloppingen. Slaapproblemen komen veel voor en je merkt zelfs dat je gedragsproblemen gaat krijgen. Zo ga je bij een overspanning je veel terugtrekken en mensen ontwijken of je maakt eerder ruzie met je vriend.
Totdat je lichaam deze stressklachten niet meer kan opvangen. Dat is het tweede kantelpunt. Ineens gaat het dan niet meer. Emotioneel trek je niks meer, je voelt je volkomen machteloos. Je kan ineens geen simpele dingen meer doen zoals een keuze maken, lezen of boodschappen doen. Je kan 12 uur slapen zonder je daarna beter te voelen. Het steeds maar doorgaan heeft ertoe geleid dat je als het ware een systeem crash hebt gekregen met ernstige psychische en lichamelijke gezondheidsklachten.
Hoe kun je het voorkomen?
Je kan een burn-out voorkomen door in de eerste fase al je vermoeidheid en je klachten serieus te nemen. Wanneer je dan wat extra rust neemt en meer slaapt (slapen is heel belangrijk!) dan voel je je vaak snel weer beter. Ook is het belangrijk om te kijken hoeveel je doet op een dag. Is het realistisch om daar binnen 24 uur met een normale nachtrust van te herstellen?
Wanneer je overspannen bent is het belangrijk om eerst lichamelijk te gaan herstellen, door veel rust te nemen en alle stressprikkels een tijd te vermijden. Zodat je ontregelde stresssysteem weer normaal kan worden. En vervolgens ga je aan de slag om je lichaam weer te leren herstellen door ontspanningsoefeningen. En natuurlijk niet te vergeten moet je aan de slag met jezelf. Hoe komt het dat je niet naar je lichaam hebt geluisterd dat je het zo ver hebt laten komen? Welk gedrag of welke overtuigingen mag je aanpassen om niet weer overspannen te raken. Op deze manier kan je met goede begeleiding in gemiddeld 6 maanden herstellen van je overspanning en leidt het niet tot een burn-out.
Wat moet je doen wanneer je een burn-out hebt? En wat niet?
De eerste stap is accepteren dat je een burn-out hebt en dat je de komende tijd heel veel moet gaan afzeggen. Hier komt vaak veel schaamte en verdriet bij kijken en is een belangrijk proces waar je doorheen moet. Je mag gaan inzien dat je ziek bent en je mag je hier ook naar gaan gedragen.
Slaap veel en rust de eerste tijd goed uit. Het is prima om uit te slapen en je kan gerust in de middag even gaan slapen als je daar in de nacht geen last van hebt. Probeer in de avond rustig aan te doen en je klaar te maken voor de nacht. Ga activiteiten doen waar je zelf rustig van wordt. Geen alcohol, koffie en na 21.00 uur ook beter geen beeldschermen meer.
Het is belangrijk te weten dat je lichaam weer moet leren hoe het in de herstelmodus komt. Je bent in het begin dus heel bewust bezig met rust, ontspanning en herstel. Sporten is in het begin af te raden. Het is niet mogelijk om je burn-out eruit te rennen. Het activeert juist je stresshormonen, dit wil je juist niet. Pas later wanneer je lichamelijk beter te pas bent kan je rustig wat meer gaan bewegen om je lichaam te laten oefenen met herstellen.
Ga voor hulp naar je huisarts en laat je doorverwijzen of ga zelf op zoek naar goede begeleiding. Het is fijn om iemand naast je te hebben staan die begrijpt wat er aan de hand is. Die met je mee denkt en die je helpt om besluiten te nemen. Iemand die je kan vertellen wat wel of niet verstandig is om te doen, wat in de beginfase weet je dit zelf niet meer. Het helpt je om je snel weer wat beter te voelen.
Heb je verdere vragen omtrent stress & burn-outs stuur dan een bericht naar Evelien.

Evelien Aarten 

Psycholoog & Stress & Burn-out coach
EVAA Coaching, klik hier.
Instagram, klik hier.

Volg ons op Social Media